(vijon nga Haemus-i i kaluar)
2.7. Erotizmi satirik i Nolit
Nëse ka një aspekt të
pashqyrtuar në krijimtarinë e Fan Nolit, ai është pikërisht erotizmi. Poezia e tij
është gjykuar dhe analizuar së shumti në aspektin atdhetar, patriotik,
demokratik, për tonin elegjiak apo detaje të tjera të ngjashme e që zbulojnë
formimin dhe besimin e tij, formimin fetar e filozofik e kështu me rradhë, por
pjesa më pak e prekur ka qenë pikërisht erosi.
Edhe pse erosi zë një vend
të vogël në krijimtarinë poetike të Nolit mund të themi se ai është i pranishëm
dhe zbulon së shumti për formimin e tij dhe është interesante të shqyrtohet,
duke pasur parasysh edhe formimin si klerik të Nolit.
Poligloti dhe politikani,
oratori dhe historian, studiuesi i muzikës dhe një ndër njohësit më të mirë të
veprës së Bethovenit, themeluesi i kishës autoqefale shqiptare, burri i shtetit
dhe prifti, përkthyesi dhe dramaturgu, kritiku letrar dhe studenti i
përjetshëm, e para së gjithash poeti, F. S. Noli, përveç poezive patriotike dhe
politike, përmes së cilave në mënyrë alegorike fshikullon realitetin politik
shqiptar, shkroi edhe poezi erotike, pavarësisht
se ata nuk hyjnë në mesin e krijimeve më të realizuara të studentit të
Harvardit. Poeti dhe intelektuali shqiptar i ardhur nga një zonë e prapambetur,
siç qe Ibrik Tepeja, njeriu që, pavarësisht kushteve të vështira ekonomike me
të cilat u ballafaqua, nuk e ndali vrullin për të studiuar dhe zgjeruar kulturën
e tij, që është vërtet tepër e gjerë për një jetë njeriu; misionari, që në emër
të dëshirës për dije dhe për të udhëhequr popullin e tij, ashtu siç e udhëhoqi
heroi i tij i preferuar, Krishti, me të cilin ia kishte ënda të krahasohej,
sikur u bind se nuk është krijuar për punë të rëndomta. Poeti nga Bostoni që
shaminë e parë, si shenjë propozimi për martesë e pranoi në moshën 9 vjeçare
nga bashkëfshatarja e tij Shasha dhe një vit më vonë edhe nga Parashkjeva
20-vjeçare, pas ndonjë përpjekjeje jo fort këmbëngulëse për martesë me
Euthalian dhe Kasandrën, sikur definitivisht u bind se është i lindur për punë
të mëdha, andaj vendosi ta mbyll këtë kapitull të jetës së tij, pothuajse pa e
filluar fare. Por, edhe përkundër një fakti të tillë, Noli nuk mbeti indiferent
ndaj temës erotike[1].